---
title: การบังคับทางปกครอง
type: concept
slug: concept-administrative-enforcement
aliases: []
definition_source: section-74
tags: [concept, การบังคับทางปกครอง]
references:
  - section-71
  - section-74
  - section-90
related_concepts:
  - โทษปรับทางปกครอง
  - ผู้ควบคุมข้อมูล
  - ผู้ประมวลผลข้อมูล
keywords:
  - บังคับทางปกครอง
  - ยึดอายัด
  - ขายทอดตลาด
  - ศาลปกครอง
  - คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ
ingested_by: claude-opus-4.8
ingested_at: 2026-06-09
reviewed_by: null
schema_version: 0.4.8
---

# การบังคับทางปกครอง

## นิยาม

การบังคับทางปกครอง คือกลไกที่ใช้**บังคับให้เป็นไปตามคำสั่ง**ของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ ([มาตรา 71](https://link.pdpalawbase.com/section/71.md)) เมื่อผู้ควบคุมหรือผู้ประมวลผลข้อมูล**ไม่ยอมปฏิบัติตาม** โดยนำบทบัญญัติตามกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองมาใช้โดยอนุโลม ฐานหลักอยู่ใน [มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md) วรรคสี่:

> ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลไม่ยอมดำเนินการตามคำสั่ง ... ให้นำบทบัญญัติเกี่ยวกับการบังคับทางปกครอง ... มาใช้บังคับโดยอนุโลม ... ให้คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้มีอำนาจสั่งยึด อายัด หรือขายทอดตลาดทรัพย์สิน ...

ใช้ใน 2 บริบท: (1) บังคับ**คำสั่งเรื่องร้องเรียน** (ให้แก้ไข/ห้ามกระทำ) ตาม [มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md); และ (2) บังคับ**ชำระค่าปรับทางปกครอง**ที่ค้างชำระตาม [มาตรา 90](https://link.pdpalawbase.com/section/90.md) วรรคสาม

## ตัวอย่าง

ลำดับการบังคับ:

- ผู้ถูกสั่งไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง/ไม่ชำระค่าปรับ → เข้าสู่การบังคับทางปกครอง
- คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ**สั่งยึด อายัด หรือขายทอดตลาด**ทรัพย์สินเพื่อบังคับได้เอง ([มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md) วรรคสี่)
- กรณี**ค่าปรับ**ที่ไม่มีเจ้าหน้าที่ดำเนินการบังคับ หรือบังคับไม่ได้ → คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ**ฟ้องศาลปกครอง**ให้บังคับยึด/อายัด/ขายทอดตลาด ([มาตรา 90](https://link.pdpalawbase.com/section/90.md) วรรคสาม)

## มาตราที่เกี่ยวข้อง

- [มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md) — ⭐ วรรคสี่ — การบังคับทางปกครองคำสั่งเรื่องร้องเรียน + อำนาจยึด/อายัด/ขายทอดตลาด
- [มาตรา 90](https://link.pdpalawbase.com/section/90.md) — วรรคสาม — การบังคับชำระค่าปรับทางปกครอง + การฟ้องศาลปกครอง
- [มาตรา 71](https://link.pdpalawbase.com/section/71.md) — คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ — ผู้ใช้อำนาจบังคับ

## ประกาศที่เกี่ยวข้อง

\-

## หมายเหตุ

- **คู่กับโทษปรับทางปกครอง:** โทษปรับทางปกครองคือ "การกำหนดให้ชำระเงิน" ส่วนการบังคับทางปกครองคือ "การทำให้การชำระเงิน/การปฏิบัติตามคำสั่งเกิดขึ้นจริง" เมื่อผู้ถูกสั่งเพิกเฉย
- **เหตุที่ต้องระบุให้คณะเป็นผู้สั่งเอง:** กฎหมายวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองโดยทั่วไปมอบอำนาจบังคับให้ "เจ้าหน้าที่ผู้ออกคำสั่ง" แต่คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญเป็น "คณะ" จึงต้องบัญญัติให้ชัดว่าคณะมีอำนาจสั่งยึด/อายัด/ขายทอดตลาด
- **ความเป็นที่สุดไม่ตัดสิทธิทางศาล:** คำสั่งตาม [มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md) เป็นที่สุดในชั้นปกครอง แต่ผู้ถูกบังคับยัง**ฟ้องศาลปกครอง**เพื่อทบทวนได้


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 71](https://link.pdpalawbase.com/section/71.md)
- [มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md)
- [มาตรา 90](https://link.pdpalawbase.com/section/90.md)
- [โทษปรับทางปกครอง](https://link.pdpalawbase.com/concept/administrative-fine.md)
- [ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล](https://link.pdpalawbase.com/concept/data-controller.md)
- [ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล](https://link.pdpalawbase.com/concept/data-processor.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/