---
title: ความยินยอมโดยชัดแจ้ง
type: concept
slug: concept-explicit-consent
aliases:
  - ความยินยอมแบบเข้ม
  - ความยินยอมที่ชัดแจ้ง
definition_source: section-26
tags: [concept, ความยินยอม, ข้อมูลอ่อนไหว]
references:
  - section-19
  - section-26
  - section-27
  - section-28
  - section-79
related_concepts:
  - ความยินยอม
  - ข้อมูลอ่อนไหว
  - ฐานในการประมวลผล
  - เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
keywords:
  - ความยินยอมเข้ม
  - การแสดงเจตนา
  - การพิสูจน์ความยินยอม
  - การยืนยันตัวตน
ingested_by: claude-opus-4.7
ingested_at: 2026-05-11
reviewed_by: null
schema_version: 0.2
---

# ความยินยอมโดยชัดแจ้ง

## นิยาม

**ความยินยอมโดยชัดแจ้ง** คือมาตรฐานความยินยอมที่ "เข้ม" กว่าความยินยอมทั่วไป — ใช้บังคับเฉพาะกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลต้องการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผย **ข้อมูลอ่อนไหว** ตาม [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md)

พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้บัญญัตินิยามของ "ความยินยอมโดยชัดแจ้ง" ไว้โดยตรง แต่ใช้คำนี้ใน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) เพื่อแยกแยะจากความยินยอมทั่วไปตาม [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) โดยมีองค์ประกอบเข้มกว่าคือ:

1. **แยกออกจากความยินยอมทั่วไป** — ต้องเป็นการให้ความยินยอมเฉพาะเจาะจงสำหรับข้อมูลอ่อนไหว ไม่รวมกับความยินยอมเรื่องอื่น
2. **ระบุประเภทข้อมูลและวัตถุประสงค์ชัดเจน** — ต้องระบุชัดว่าจะเก็บข้อมูลอ่อนไหวประเภทใด (เชื้อชาติ ศาสนา สุขภาพ ฯลฯ) เพื่อวัตถุประสงค์ใด
3. **มีหลักฐานที่ตรวจสอบได้** — ภาระการพิสูจน์เข้มกว่าความยินยอมทั่วไป — ผู้ควบคุมต้องเก็บหลักฐานที่ระบุตัวตนเจ้าของข้อมูลและการแสดงเจตนาให้ความยินยอมได้ชัดเจน

ทั้ง 7 องค์ประกอบของความยินยอมทั่วไปตาม [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) (ทำโดยชัดแจ้ง / แจ้งวัตถุประสงค์ / แยกส่วนชัดเจน / ใช้ภาษาง่าย / ไม่หลอกลวง / คำนึงถึงความเป็นอิสระ / ถอนได้ง่าย) **ยังคงใช้บังคับ** กับความยินยอมโดยชัดแจ้งด้วย — แต่ต้องเข้มเพิ่มขึ้นใน 3 ด้านข้างต้น

## ตัวอย่าง

**ความยินยอมโดยชัดแจ้งที่ "ใช่":**

- โรงพยาบาลที่มีแบบฟอร์มแยกขอเก็บ "ข้อมูลผลตรวจสารพันธุกรรม" พร้อมระบุวัตถุประสงค์เฉพาะ (เช่น เพื่อวินิจฉัยโรคพันธุกรรม) — แยกจากแบบฟอร์มยินยอมการรักษาทั่วไป
- บริษัทประกันสุขภาพที่ขอความยินยอมเฉพาะให้เก็บ "ประวัติการรักษา" — แยกจากความยินยอมในการให้บริการกรมธรรม์ — พร้อมระบบเก็บบันทึกการยืนยันตัวตน (เช่น รหัสยืนยันแบบใช้ครั้งเดียว + ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์)
- องค์กรไม่แสวงหากำไรที่เก็บ "ข้อมูลศาสนา" ของสมาชิก — มีแบบฟอร์มแยกระบุวัตถุประสงค์ชัด พร้อมตัวเลือกถอนความยินยอม
- บริษัทที่ใช้การรู้จำใบหน้าเพื่อระบุตัวพนักงาน — ขอความยินยอมโดยชัดแจ้งแยกจากสัญญาจ้างงาน ระบุวัตถุประสงค์เฉพาะ และมีกลไกถอนความยินยอม

**ความยินยอมที่ "ไม่ใช่ความยินยอมโดยชัดแจ้ง":**

- การติ๊กยินยอม "ตกลงเงื่อนไขทั้งหมด" รวมที่ครอบคลุมการเก็บข้อมูลอ่อนไหวด้วย (ขัดข้อ 1 — ไม่แยกออก)
- การขอข้อมูลศาสนา/สุขภาพในแบบฟอร์มสมัครงานทั่วไป โดยไม่แยกความยินยอมพิเศษ (ขัดข้อ 1 และ 2)
- การติดกล้องวงจรปิดที่จับใบหน้า (= ข้อมูลชีวภาพ) ในที่สาธารณะโดยไม่มีระบบขอความยินยอมเฉพาะ — ต้องอาศัยข้อยกเว้นใน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) (5) แทน

## มาตราที่เกี่ยวข้อง

**กรณีที่ต้องใช้ความยินยอมโดยชัดแจ้ง:**

- [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) — ⭐ **มาตราหลัก:** บังคับใช้ความยินยอมโดยชัดแจ้งในการเก็บรวบรวมข้อมูลอ่อนไหว + 5 ข้อยกเว้นที่อนุญาตเก็บโดยไม่ต้องขอความยินยอมโดยชัดแจ้ง
- [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) — การใช้และเปิดเผยข้อมูลอ่อนไหว ต้องเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ตอนได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง
- [มาตรา 28](https://link.pdpalawbase.com/section/28.md) — การส่งหรือโอนข้อมูลอ่อนไหวไปต่างประเทศ — เงื่อนไขเข้มกว่าข้อมูลทั่วไป (อ้างถึงในโทษทางปกครองตาม [มาตรา 84](https://link.pdpalawbase.com/section/84.md))

**กฎทั่วไปของความยินยอมที่ยังใช้บังคับ:**

- [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) — 7 องค์ประกอบของความยินยอมตามหลัก + การถอนความยินยอม + ผลของการขอที่ไม่ชอบ — ใช้บังคับกับความยินยอมโดยชัดแจ้งด้วย

**โทษอาญา:**

- [มาตรา 79](https://link.pdpalawbase.com/section/79.md) — โทษอาญา: จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท สำหรับการเก็บ ใช้ เปิดเผยข้อมูลอ่อนไหวโดยไม่ได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง หรือฝ่าฝืน [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md)

## ประกาศที่เกี่ยวข้อง

\-

## หมายเหตุ

- **ความแตกต่างหลักจากความยินยอมทั่วไป:** ความยินยอมโดยชัดแจ้งต้อง (1) แยกออกจากความยินยอมเรื่องอื่น (2) ระบุข้อมูล + วัตถุประสงค์เจาะจง (3) มีหลักฐานพิสูจน์ตัวตนและการแสดงเจตนา — ขณะที่ความยินยอมทั่วไปตาม [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) อาจรวมในเอกสารชุดเดียวกันได้ (แต่ต้องแยกข้อความออกชัดเจน)
- **ภาระการพิสูจน์เข้มกว่า:** เมื่อมีข้อโต้แย้ง ผู้ควบคุมต้องพิสูจน์ทั้ง (1) ตัวตนของผู้ให้ความยินยอม และ (2) เนื้อหาของการให้ความยินยอม — มาตรการที่ใช้บ่อยคือ ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ + การยืนยันตัวตนสองปัจจัย + บันทึกเสียง + ระบบบันทึกการตรวจสอบย้อนหลัง
- **ความสัมพันธ์กับฐานในการประมวลผล:** ความยินยอมโดยชัดแจ้งเป็นฐานหลักของการเก็บข้อมูลอ่อนไหว — แต่ไม่ใช่ฐานเดียว — [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) ยังให้ 5 ข้อยกเว้นที่อนุญาตเก็บโดยไม่ต้องขอ (ป้องกันชีวิต กิจกรรมองค์กรไม่แสวงหากำไร ข้อมูลเปิดเผยต่อสาธารณะ สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย ภารกิจตามกฎหมายด้านการแพทย์/สาธารณสุข/วิจัย)
- **เทียบกับ GDPR:** สอดคล้องกับความยินยอมโดยชัดแจ้งใน GDPR Art. 9(2)(a) สำหรับ "ข้อมูลประเภทพิเศษ" — GDPR ใช้คำที่เน้น "ความชัดแจ้ง" เพื่อแยกจากความยินยอมตาม Art. 7 ทั่วไป
- **กรณีพิเศษ การถอนความยินยอมโดยชัดแจ้ง:** ใช้หลักเดียวกับความยินยอมทั่วไปตาม [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) — ถอนได้เมื่อใดก็ได้และต้องง่ายเช่นเดียวกับการให้ความยินยอม — แต่หากเป็นข้อมูลที่เก็บภายใต้ข้อยกเว้นใน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) (5) (เช่น เวชศาสตร์ป้องกัน หรือการวิจัย) เจ้าของข้อมูลไม่มีสิทธิถอนได้เนื่องจากไม่ได้อยู่บนฐานความยินยอม


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md)
- [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md)
- [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md)
- [มาตรา 28](https://link.pdpalawbase.com/section/28.md)
- [มาตรา 79](https://link.pdpalawbase.com/section/79.md)
- [ความยินยอม](https://link.pdpalawbase.com/concept/consent.md)
- [ข้อมูลอ่อนไหว](https://link.pdpalawbase.com/concept/sensitive-data.md)
- [ฐานในการประมวลผล](https://link.pdpalawbase.com/concept/lawful-basis.md)
- [เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล](https://link.pdpalawbase.com/concept/data-subject.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/