---
title: ข้อมูลอ่อนไหว
type: concept
slug: concept-sensitive-data
aliases:
  - ข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหว
  - ข้อมูลส่วนบุคคลประเภทพิเศษ
  - ข้อมูลประเภทพิเศษ
  - ข้อมูลละเอียดอ่อน
definition_source: section-26
tags: [concept, ข้อมูลอ่อนไหว]
references:
  - section-24
  - section-25
  - section-26
  - section-27
  - section-28
  - section-33
  - section-38
  - section-41
  - section-79
  - section-84
  - section-87
related_concepts:
  - ข้อมูลส่วนบุคคล
  - ความยินยอมโดยชัดแจ้ง
  - ฐานในการประมวลผล
keywords:
  - ข้อมูลพันธุกรรม
  - ข้อมูลชีวภาพ
  - ข้อมูลสุขภาพ
  - ประวัติอาชญากรรม
ingested_by: claude-opus-4.7
ingested_at: 2026-05-11
reviewed_by: null
schema_version: 0.2
---

# ข้อมูลอ่อนไหว

## นิยาม

**ข้อมูลอ่อนไหว** คือข้อมูลส่วนบุคคลประเภทพิเศษที่ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลกำหนดให้มีมาตรการคุ้มครองเข้มกว่าข้อมูลทั่วไป โดยห้ามเก็บรวบรวมเว้นแต่จะได้รับ **ความยินยอมโดยชัดแจ้ง** จากเจ้าของข้อมูล หรือเข้าข้อยกเว้นตามที่กฎหมายกำหนด

นิยามและรายการประเภทของข้อมูลอ่อนไหวกำหนดไว้ใน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) วรรคหนึ่ง

## ตัวอย่าง

ประเภทของข้อมูลอ่อนไหวตามที่ระบุชัดใน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md):

- **เชื้อชาติ เผ่าพันธุ์** — ข้อมูลเกี่ยวกับชาติพันธุ์หรือต้นกำเนิด
- **ความคิดเห็นทางการเมือง** — เช่น การสังกัดพรรค การลงคะแนนเสียง
- **ความเชื่อในลัทธิ ศาสนา หรือปรัชญา** — เช่น การนับถือศาสนา ความเชื่อทางจิตวิญญาณ
- **พฤติกรรมทางเพศ** — รสนิยมทางเพศ อัตลักษณ์ทางเพศ
- **ประวัติอาชญากรรม** — ประวัติการกระทำผิด การถูกฟ้องร้อง
- **ข้อมูลสุขภาพ** — ผลตรวจ ประวัติการรักษา การวินิจฉัยโรค
- **ความพิการ** — ลักษณะ ระดับ และสาเหตุของความพิการ
- **ข้อมูลสหภาพแรงงาน** — การเป็นสมาชิกหรือกิจกรรมในสหภาพ
- **ข้อมูลพันธุกรรม** — ผลตรวจสารพันธุกรรม ข้อมูลทางพันธุศาสตร์
- **ข้อมูลชีวภาพ** — ข้อมูลที่ใช้ยืนยันตัวตนจากลักษณะทางกายภาพหรือพฤติกรรม เช่น ภาพจำลองใบหน้า ภาพจำลองม่านตา ลายนิ้วมือ
- **ข้อมูลอื่นใด** ที่คณะกรรมการประกาศกำหนดเพิ่มเติม

## มาตราที่เกี่ยวข้อง

**ฐานในการประมวลผล (หลักการห้าม + ข้อยกเว้น):**

- [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) — ⭐ **มาตราหลัก:** นิยามและรายการประเภทของข้อมูลอ่อนไหว + หลักการห้ามเก็บ + ข้อยกเว้น 5 ข้อ + บทบัญญัติพิเศษเรื่องประวัติอาชญากรรม
- [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) — ฐานเก็บรวบรวมข้อมูลทั่วไป (เปรียบเทียบ — [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) เป็นกฎเฉพาะที่เข้มกว่า)
- [มาตรา 25](https://link.pdpalawbase.com/section/25.md) — กรณีพิเศษของผู้เยาว์/คนไร้ความสามารถ — กลไกการขอความยินยอมต่างจากผู้บรรลุนิติภาวะ

**การใช้ การเปิดเผย และการส่งต่างประเทศ:**

- [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) — การใช้และการเปิดเผยข้อมูลอ่อนไหว ต้องเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้
- [มาตรา 28](https://link.pdpalawbase.com/section/28.md) — การส่งข้อมูลไปต่างประเทศ — ข้อมูลอ่อนไหวมีกฎเฉพาะตามที่ [มาตรา 84](https://link.pdpalawbase.com/section/84.md) อ้างถึง

**สิทธิของเจ้าของข้อมูล (มีบทบัญญัติพิเศษเกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหว):**

- [มาตรา 33](https://link.pdpalawbase.com/section/33.md) — สิทธิให้ลบ — ข้อยกเว้นกรณีข้อมูลอ่อนไหวเพื่อเวชศาสตร์ป้องกัน อาชีวอนามัย หรือการวิจัย ([มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) (5) (ก)/(ข))

**ตัวแทนและเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูล (DPO):**

- [มาตรา 38](https://link.pdpalawbase.com/section/38.md) — ข้อยกเว้นการแต่งตั้งตัวแทน: กิจการเล็กต้อง "ไม่เก็บข้อมูลอ่อนไหว" จึงจะได้รับข้อยกเว้น
- [มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md) — ข้อบังคับแต่งตั้ง DPO: กิจกรรมหลักที่ประมวลผลข้อมูลอ่อนไหวต้องแต่ง DPO เสมอ

**บทกำหนดโทษ:**

- [มาตรา 79](https://link.pdpalawbase.com/section/79.md) — โทษอาญา: จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ สำหรับการฝ่าฝืน [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) หรือไม่ปฏิบัติตาม [มาตรา 28](https://link.pdpalawbase.com/section/28.md) เกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหวที่น่าจะทำให้ผู้อื่นเสียหาย
- [มาตรา 84](https://link.pdpalawbase.com/section/84.md) — โทษทางปกครอง: ปรับไม่เกิน 5 ล้านบาท สำหรับการฝ่าฝืน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md)/[มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md)/[มาตรา 28](https://link.pdpalawbase.com/section/28.md) เกี่ยวกับข้อมูลอ่อนไหว (เพดานสูงสุดในระบบโทษทางปกครอง — เน้นความเข้มของการคุ้มครอง)
- [มาตรา 87](https://link.pdpalawbase.com/section/87.md) — มาตรการบังคับเสริม: ระงับการดำเนินงาน + เปิดเผยรายชื่อต่อสาธารณะ ในกรณีฝ่าฝืนรวมถึงข้อมูลอ่อนไหว

## ประกาศที่เกี่ยวข้อง

\-

## หมายเหตุ

- **ความเข้มของความยินยอม:** ข้อมูลอ่อนไหวต้องใช้ **ความยินยอมโดยชัดแจ้ง** ไม่ใช่ความยินยอมทั่วไป — ต้องแยกออกจากความยินยอมเรื่องอื่น ระบุประเภทข้อมูลและวัตถุประสงค์ชัดเจน และมีหลักฐานที่ตรวจสอบได้
- **เทียบกับ GDPR Art. 9:** [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md) ของ PDPA สอดคล้องกับ "ข้อมูลประเภทพิเศษ" ใน GDPR Art. 9 โดย PDPA กว้างกว่าในประเด็น:
  - ระบุ "ประวัติอาชญากรรม" รวมในมาตราเดียวกัน (GDPR แยกเป็น Art. 10)
  - ระบุ "ความพิการ" ชัดเจน (GDPR ไม่ระบุชัด)
- **กรณีที่ธุรกิจขนาดเล็กต้องระวัง:**
  - ภาพถ่ายจับใบหน้าลูกค้าผ่านกล้องวงจรปิดหรือระบบรู้จำใบหน้า → ข้อมูลชีวภาพ
  - แบบสมัครงานที่ถามเกี่ยวกับสุขภาพ ศาสนา หรือพฤติกรรมทางเพศ → ข้อมูลอ่อนไหว
  - ข้อมูลการเป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน → ข้อมูลอ่อนไหว
- **5 ข้อยกเว้นใน [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md)** ที่อนุญาตเก็บข้อมูลอ่อนไหวโดยไม่ต้องขอความยินยอมโดยชัดแจ้ง:
  1. ป้องกันอันตรายต่อชีวิต/ร่างกาย/สุขภาพ เมื่อเจ้าของให้ความยินยอมไม่ได้
  2. กิจกรรมขององค์กรไม่แสวงหากำไรเกี่ยวกับศาสนา การเมือง หรือสหภาพแรงงาน (เฉพาะสมาชิก)
  3. ข้อมูลที่เจ้าของเปิดเผยต่อสาธารณะโดยชัดแจ้ง
  4. การก่อตั้ง ใช้ หรือต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย
  5. การปฏิบัติตามกฎหมายในด้านการแพทย์ สาธารณสุข แรงงาน วิจัย หรือประโยชน์สาธารณะที่สำคัญ


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md)
- [มาตรา 25](https://link.pdpalawbase.com/section/25.md)
- [มาตรา 26](https://link.pdpalawbase.com/section/26.md)
- [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md)
- [มาตรา 28](https://link.pdpalawbase.com/section/28.md)
- [มาตรา 33](https://link.pdpalawbase.com/section/33.md)
- [มาตรา 38](https://link.pdpalawbase.com/section/38.md)
- [มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md)
- [มาตรา 79](https://link.pdpalawbase.com/section/79.md)
- [มาตรา 84](https://link.pdpalawbase.com/section/84.md)
- [มาตรา 87](https://link.pdpalawbase.com/section/87.md)
- [ข้อมูลส่วนบุคคล](https://link.pdpalawbase.com/concept/personal-data.md)
- [ความยินยอมโดยชัดแจ้ง](https://link.pdpalawbase.com/concept/explicit-consent.md)
- [ฐานในการประมวลผล](https://link.pdpalawbase.com/concept/lawful-basis.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/