---
title: "ข้อหารือที่ 9/2566 เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4 (5)"
type: opinion
slug: opinion-9-2566

opinion_number: 9
year_be: 2566
doc_no: "9/2566"
pdpc_consultation_legacy: "PDPC-consultation-09"
subject: "บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4 (5)"
subject_summary: "ทนายความบริษัท ญ. หารือว่าการที่ทนาย/ผู้เสียหายขอชื่อผู้ลงนามเช็คคืนจากธนาคารเพื่อฟ้องคดีอาญาตาม พ.ร.บ. เช็ค จะอยู่ในข้อยกเว้น [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5) PDPA \"การดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา\" หรือไม่"
asker:
  - ผู้หารือ (ที่ปรึกษากฎหมาย/ทนายความบริษัท ญ.)
interpreted_sections:
  - มาตรา-4
  - มาตรา-24
  - มาตรา-27
conclusion_summary: "ข้อยกเว้น [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5) ครอบคลุมเฉพาะการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรมเท่านั้น · การเก็บ/ใช้/เปิดเผยโดยทนายความ/ผู้เสียหายก่อนฟ้องคดี = ไม่เข้าข้อยกเว้น ต้องอยู่ใต้ PDPA · ธนาคารพิจารณาเปิดเผยตาม [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) (5) ประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมาย ประกอบ [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) วรรคหนึ่ง ได้ตามดุลพินิจ · ถ้ามีกฎหมายอื่นบังคับให้เปิดเผย ใช้ [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) (6)"

pdf_url: "https://www.pdpc.or.th/wp-content/uploads/2024/02/PDPC-consultation-09.pdf"
pdf_local: "public_html/raw/opinions/opinion-9-2566.pdf"
source_url: "https://www.pdpc.or.th/consultation/"
content_origin: "pdf-pymupdf"

tags:
  - ข้อหารือ
  - year-2566

references:
  - มาตรา-4
  - มาตรา-24
  - มาตรา-27

ingested_by: claude-opus-4-7
ingested_at: 2026-05-25
reviewed_by: null
schema_version: 0.4.9
---

# ข้อหารือที่ 9/2566 เรื่อง บริษัท ญ. ขอหารือเรื่อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4 (5)

## ข้อกฎหมาย

1. พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 — [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5), [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) และ [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) วรรคหนึ่ง
2. พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534

## ข้อหารือ

ผู้หารือในฐานะที่ปรึกษากฎหมายของบริษัท ญ. และเป็นทนายความในการดำเนินคดีต่าง ๆ ให้กับบริษัทฯ ด้วย โดยปกติลูกค้าที่ซื้อสินค้าจากบริษัทฯ ได้ชำระเงินค่าสินค้าโดยสั่งจ่ายเป็นเช็คให้แก่บริษัทฯ หากเช็คของลูกค้าถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน บริษัทฯ ในฐานะผู้เสียหายตามกฎหมาย ก็จะดำเนินคดีกับลูกค้าในความผิดอาญาตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 โดยใช้ทนายความประจำบริษัทฯ เป็นผู้ฟ้องคดีต่อศาล มิได้นำเช็คไปแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนแต่ประการใด และโดยปกติหากทนายที่รับเรื่องไม่สามารถทราบได้ชัดเจนว่าผู้สั่งจ่ายเช็คชื่ออะไร ก็จะสอบถามไปทางธนาคาร ซึ่งที่ผ่านมาบริษัทฯ ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดี

แต่ปัจจุบันนับแต่มี PDPA ธนาคารจะไม่ยอมบอกชื่อผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายในเช็คให้แก่ทนายความของบริษัทฯ ทราบ แม้ทางบริษัทฯ จะอ้างว่า หากไม่บอก บริษัทฯ จะไม่สามารถฟ้องตัวผู้กระทำความผิดได้ ทำให้เกิดความเสียหายก็ตาม ก็ไม่ได้รับการแจ้งข้อมูลเพื่อประกอบการดำเนินคดี

ทั้งนี้ จากการตรวจสอบข้อกฎหมายทราบว่า [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5) แห่ง PDPA ได้บัญญัติยกเว้นไม่ให้พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับแก่ "การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดี การบังคับคดี และการวางทรัพย์ รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา" ซึ่งผู้หารือมีความเห็นว่า ผู้เสียหายที่แต่งตั้งทนายความยื่นฟ้องคดีอาญาเอง น่าจะอยู่ในขอบข่ายข้อยกเว้นดังกล่าว เช่น ก่อนจะฟ้องคดี ทนายของผู้เสียหายจะต้องไปคัดทะเบียนราษฎรที่สำนักงานเขตหรืออำเภอ เพื่อทราบชื่อ ที่อยู่ของจำเลยที่จะถูกฟ้อง ซึ่งสำนักงานเขตหรืออำเภอจะให้คัดสำเนาข้อมูลของบุคคลได้

จึงขอหารือว่า การดำเนินการดังกล่าวข้างต้นของบริษัทฯ จะสามารถปรับเข้ากับข้อยกเว้นตาม [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5) ในส่วนที่บัญญัติว่า "รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา" ได้หรือไม่

## ความเห็น

คณะอนุกรรมการเฉพาะกิจตอบข้อหารือและให้คำแนะนำหน่วยงานของรัฐเพื่อรองรับการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ในคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลพิจารณาแล้วเห็นว่า บทบัญญัติตาม [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5) แห่ง PDPA ซึ่งกำหนดไม่ใช้บังคับแก่การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดี การบังคับคดี และการวางทรัพย์ รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ทั้งนี้ กระบวนการยุติธรรมทางอาญาครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการเพื่อให้รู้ถึงการกระทำความผิดอาญา ผู้กระทำความผิดอาญา ข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งความผิดอาญา การติดตามหาตัวผู้กระทำความผิดอาญา การพิจารณาความผิดอาญา และการลงโทษผู้กระทำความผิดอาญา **แต่จะต้องเป็นการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาเท่านั้น**

สำหรับการเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย ในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล:
- ในบางกิจกรรมที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดีของศาล เช่น การแถลงต่อศาลซึ่งอยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดี — ย่อมเข้าข้อยกเว้นตาม [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5)
- แต่การเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย เพื่อรวบรวมพยานหลักฐาน เพื่อให้รู้ถึงการกระทำความผิดอาญา ผู้กระทำความผิดอาญา ตลอดจนข้อเท็จจริงและรายละเอียดแห่งความผิดอาญา ซึ่งเป็นกระบวนการก่อนการฟ้องคดีและการพิจารณาพิพากษาคดี และไม่ได้เป็นการดำเนินการโดยเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา **ไม่เข้าลักษณะตาม [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md) (5)** กรณีจึงไม่ได้รับยกเว้นไม่ให้นำ PDPA มาใช้บังคับ

อย่างไรก็ดี คณะอนุกรรมการฯ มีข้อสังเกตว่า ธนาคารในฐานะผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับชื่อของผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็ค โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมตาม [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) (3) แห่ง PDPA เนื่องจากเป็นการจำเป็นเพื่อการปฏิบัติตามสัญญาซึ่งเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคู่สัญญา

ดังนั้น กรณีตามข้อหารือนี้ เมื่อธนาคารได้รับคำขอข้อมูลดังกล่าวจากทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย จึงควรพิจารณาว่า การขอข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับเจ้าของบัญชีหรือผู้ลงลายมือชื่อสั่งจ่ายเช็คโดยทนายความ และ/หรือผู้เสียหาย เพื่อรวบรวมพยานหลักฐานในการฟ้องคดี อาจเป็นกรณีที่ธนาคารสามารถเปิดเผยได้โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ เช่น พิจารณาว่าเป็นกรณีที่เป็นการจำเป็นเพื่อประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไม่ใช่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่ธนาคารพิจารณาแล้วเห็นว่า ประโยชน์ดังกล่าวมีความสำคัญน้อยกว่าสิทธิขั้นพื้นฐานในข้อมูลส่วนบุคคลของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ตาม [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) (5) ประกอบ [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) วรรคหนึ่ง จึงไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลนั้น หรือมีกฎหมายอื่นกำหนดให้ธนาคารต้องเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าวตาม [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md) (6) ประกอบ [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md) วรรคหนึ่ง ธนาคารก็ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังกล่าวต่อไป

## เอกสารต้นฉบับ

- [PDF ต้นฉบับ (local)](../../raw/opinions/opinion-9-2566.pdf)
- [ที่มา: pdpc.or.th](https://www.pdpc.or.th/wp-content/uploads/2024/02/PDPC-consultation-09.pdf)


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 4](https://link.pdpalawbase.com/section/4.md)
- [มาตรา 24](https://link.pdpalawbase.com/section/24.md)
- [มาตรา 27](https://link.pdpalawbase.com/section/27.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/