---
title: มาตรา 20
type: section
slug: section-20
section_number: 20
section_number_thai: ๒๐
chapter: หมวด-2-การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
subdivision: ส่วนที่-1-บททั่วไป
tags: [พรบ, หมวด-2, ความยินยอม]
references:
  - section-19
  - section-30
  - section-36
related_concepts:
  - ความยินยอม
  - เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
keywords:
  - ผู้เยาว์
  - คนไร้ความสามารถ
  - คนเสมือนไร้ความสามารถ
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 20

## ตัวบท

> มาตรา 20 ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้เยาว์ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะโดยการสมรสหรือไม่มีฐานะเสมือนดังบุคคลซึ่งบรรลุนิติภาวะแล้วตามมาตรา 27 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้
>
> (1) ในกรณีที่การให้ความยินยอมของผู้เยาว์ไม่ใช่การใด ๆ ซึ่งผู้เยาว์อาจให้ความยินยอมโดยลำพังได้ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 22 มาตรา 23 หรือมาตรา 24 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองที่มีอำนาจกระทำการแทนผู้เยาว์ด้วย
>
> (2) ในกรณีที่ผู้เยาว์มีอายุไม่เกินสิบปี ให้ขอความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองที่มีอำนาจกระทำการแทนผู้เยาว์
>
> ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคนไร้ความสามารถ การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ให้ขอความยินยอมจากผู้อนุบาลที่มีอำนาจกระทำการแทนคนไร้ความสามารถ
>
> ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นคนเสมือนไร้ความสามารถ การขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าว ให้ขอความยินยอมจากผู้พิทักษ์ที่มีอำนาจกระทำการแทนคนเสมือนไร้ความสามารถ
>
> ให้นำความในวรรคหนึ่ง วรรคสอง และวรรคสาม มาใช้บังคับกับการถอนความยินยอมของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล การแจ้งให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลทราบ การใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล การร้องเรียนของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล และการอื่นใดตามพระราชบัญญัตินี้ในกรณีที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้เยาว์ คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ โดยอนุโลม

## สรุป

มาตรานี้ขยายความ [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) **สำหรับเจ้าของข้อมูลที่เป็นผู้เยาว์ คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ** — กำหนดว่าใครเป็นผู้ให้ความยินยอมแทน (ผู้ใช้อำนาจปกครอง / ผู้อนุบาล / ผู้พิทักษ์) ตามสถานะของเจ้าของข้อมูล รวมถึงให้กฎเดียวกันใช้กับการถอนความยินยอม การแจ้ง การใช้สิทธิ และการร้องเรียน โดยอนุโลม

## องค์ประกอบสำคัญ

- **ผู้เยาว์ (วรรคหนึ่ง):** เจ้าของข้อมูลที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) — ทั้งโดยอายุและโดยฐานะ
  - **(1) กรณีทั่วไป:** ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองด้วย — ยกเว้นกรณีที่ผู้เยาว์ให้ความยินยอมโดยลำพังได้ตาม ป.พ.พ. (ดูในตัวบทข้างต้น)
  - **(2) ผู้เยาว์อายุไม่เกิน 10 ปี:** ขอความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองโดยตรง (ไม่ขอจากผู้เยาว์เลย)
- **คนไร้ความสามารถ (วรรคสอง):** ขอความยินยอมจาก **ผู้อนุบาล** ที่มีอำนาจกระทำการแทน
- **คนเสมือนไร้ความสามารถ (วรรคสาม):** ขอความยินยอมจาก **ผู้พิทักษ์** ที่มีอำนาจกระทำการแทน
- **ขอบเขตการบังคับใช้โดยอนุโลม (วรรคสี่):** กฎข้างต้น (ผู้ให้ความยินยอมแทน) ใช้บังคับกับเรื่องอื่น ๆ ตาม พ.ร.บ. นี้ ด้วย:
  - การถอนความยินยอม
  - การแจ้งให้เจ้าของข้อมูลทราบ
  - การใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูล (เช่น [มาตรา 30](https://link.pdpalawbase.com/section/30.md) สิทธิเข้าถึง, [มาตรา 36](https://link.pdpalawbase.com/section/36.md) สิทธิแก้ไข)
  - การร้องเรียน
  - การอื่นใดตาม พ.ร.บ. นี้

## มาตราที่อ้างอิง

- [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md) — หลักทั่วไปของความยินยอม (มาตรานี้เป็นส่วนขยายสำหรับผู้เยาว์/คนไร้ความสามารถ/คนเสมือนไร้ความสามารถ)
- [มาตรา 30](https://link.pdpalawbase.com/section/30.md) — สิทธิเข้าถึงข้อมูลของเจ้าของข้อมูล (กฎผู้ให้ความยินยอมแทนใช้กับการใช้สิทธินี้ด้วย)
- [มาตรา 36](https://link.pdpalawbase.com/section/36.md) — สิทธิแก้ไขข้อมูลของเจ้าของข้อมูล (กฎผู้ให้ความยินยอมแทนใช้กับการใช้สิทธินี้ด้วย)

## หมายเหตุ

- **กฎ ป.พ.พ. ที่อ้างถึงในตัวบท:** ตัวบทข้างต้นอ้าง 4 บทบัญญัติของ **ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์** (ดูเลขมาตราเฉพาะในตัวบทข้างต้น) — ทั้งหมดเป็นกฎเรื่อง **ความสามารถของผู้เยาว์ในการทำนิติกรรม** ใน ป.พ.พ. (ไม่ใช่มาตราของ พ.ร.บ. PDPA นี้)
- **อายุ 10 ปี เป็นเส้นแบ่ง (วรรคหนึ่ง (2)):** ต่ำกว่านี้ขอจากผู้ปกครองโดยตรง — เป็นการคุ้มครองเด็กเล็กที่ยังตัดสินใจให้ความยินยอมไม่ได้
- **ผู้อนุบาล vs ผู้พิทักษ์:** เป็นบุคคลที่ศาลแต่งตั้งตาม ป.พ.พ. — ผู้อนุบาลทำแทน "คนไร้ความสามารถ" ทุกอย่าง; ผู้พิทักษ์ให้ความยินยอมแก่ "คนเสมือนไร้ความสามารถ" สำหรับกิจการบางประเภทตามที่กฎหมายกำหนด — ความเข้มของอำนาจต่างกัน
- **ขอบเขตวรรคสี่ขยายกว้าง:** "การอื่นใดตามพระราชบัญญัตินี้" — รวมการใช้สิทธิทุกข้อในหมวด 3 (สิทธิของเจ้าของข้อมูล) และการร้องเรียนในหมวด 5 — ผู้แทนต้องดำเนินการในนามของเจ้าของข้อมูล


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 19](https://link.pdpalawbase.com/section/19.md)
- [มาตรา 30](https://link.pdpalawbase.com/section/30.md)
- [มาตรา 36](https://link.pdpalawbase.com/section/36.md)
- [ความยินยอม](https://link.pdpalawbase.com/concept/consent.md)
- [เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล](https://link.pdpalawbase.com/concept/data-subject.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/