---
title: มาตรา 3
type: section
slug: section-3
section_number: 3
section_number_thai: ๓
chapter: บททั่วไป
tags: [พรบ, บททั่วไป]
references: []
related_concepts: []
keywords:
  - กฎหมายเฉพาะเรื่อง
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 3

## ตัวบท

> มาตรา 3 ในกรณีที่มีกฎหมายว่าด้วยการใดบัญญัติเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในลักษณะใด กิจการใด หรือหน่วยงานใดไว้โดยเฉพาะแล้ว ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการนั้น เว้นแต่
>
> (1) บทบัญญัติเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล และบทบัญญัติเกี่ยวกับสิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล รวมทั้งบทกำหนดโทษที่เกี่ยวข้อง ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้เป็นการเพิ่มเติม ไม่ว่าจะซ้ำกับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการนั้นหรือไม่ก็ตาม
>
> (2) บทบัญญัติเกี่ยวกับการร้องเรียน บทบัญญัติที่ให้อำนาจแก่คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญออกคำสั่งเพื่อคุ้มครองเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล และบทบัญญัติเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ รวมทั้งบทกำหนดโทษที่เกี่ยวข้อง ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ ในกรณีดังต่อไปนี้
>
> (ก) ในกรณีที่กฎหมายว่าด้วยการนั้นไม่มีบทบัญญัติเกี่ยวกับการร้องเรียน
>
> (ข) ในกรณีที่กฎหมายว่าด้วยการนั้นมีบทบัญญัติที่ให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจพิจารณาเรื่องร้องเรียนตามกฎหมายดังกล่าวออกคำสั่งเพื่อคุ้มครองเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล แต่ไม่เพียงพอเท่ากับอำนาจของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญตามพระราชบัญญัตินี้และเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจตามกฎหมายดังกล่าวร้องขอต่อคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญหรือเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลผู้เสียหายยื่นคำร้องเรียนต่อคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญตามพระราชบัญญัตินี้ แล้วแต่กรณี

## สรุป

มาตรานี้กำหนด **กฎหมายเฉพาะเรื่องมีผลแทน พ.ร.บ. นี้** — ถ้ามีกฎหมายอื่นบัญญัติเรื่องคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลไว้โดยเฉพาะ ให้บังคับตามกฎหมายนั้น **เว้นแต่ 2 ประเภทบทบัญญัติที่ พ.ร.บ. นี้มีผลแทนกลับ** — เรื่องการประมวลผลข้อมูล/สิทธิเจ้าของ (ตาม (1)) และเรื่องการร้องเรียน/อำนาจกรรมการผู้เชี่ยวชาญ (ตาม (2))

## องค์ประกอบสำคัญ

**หลักทั่วไป:** กฎหมายเฉพาะเรื่องมีผลแทน พ.ร.บ. นี้

**ข้อยกเว้นที่ พ.ร.บ. นี้มีผลแทน:**

- **(1) บทบัญญัติเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ เปิดเผยข้อมูล + สิทธิของเจ้าของข้อมูล + บทลงโทษ** → ใช้ พ.ร.บ. นี้ **เป็นการเพิ่มเติม** (มีผลแทนกฎหมายอื่น แม้จะซ้ำกัน)
- **(2) บทบัญญัติเกี่ยวกับการร้องเรียน + อำนาจคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ + อำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่** → ใช้ พ.ร.บ. นี้ในกรณี:
  - **(ก)** กฎหมายอื่นไม่มีบทบัญญัติเกี่ยวกับการร้องเรียน
  - **(ข)** กฎหมายอื่นมีบทบัญญัติให้อำนาจ แต่อำนาจไม่เพียงพอเท่ากับคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญตาม พ.ร.บ. นี้

## มาตราที่อ้างอิง

_ไม่มี — มาตรานี้เป็นกฎที่กำหนดความสัมพันธ์ระหว่าง พ.ร.บ. นี้ กับกฎหมายอื่น (ไม่อ้างมาตราภายใน พ.ร.บ.)_

## หมายเหตุ

- **lex specialis** เป็นหลักกฎหมายโรมัน — กฎหมายเฉพาะเรื่องมีผลแทนกฎหมายทั่วไปเมื่อขัดแย้ง — มาตรานี้ใช้หลักนั้นเป็นหลักทั่วไป แต่พลิกกลับใน 2 เรื่องข้างต้น
- **ในทางปฏิบัติ:** องค์กรในธุรกิจที่มีกฎหมายเฉพาะของตน ต้องตรวจสอบทั้ง PDPA + กฎหมายเฉพาะ — ถ้าซ้อน → ใช้กฎหมายเฉพาะเรื่อง (เว้น (1)(2))
- **หลักความเป็นกฎหมายเฉพาะของรัฐสมาชิก:** GDPR ใช้แนวคิดคล้ายกัน — เคารพกฎหมายเฉพาะของรัฐสมาชิก EU ในเรื่องที่ EU ไม่ปรับเป็นมาตรฐานกลางเต็มที่


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

_(ไม่มีการเชื่อมโยงโดยตรง)_

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/