---
title: มาตรา 4
type: section
slug: section-4
section_number: 4
section_number_thai: ๔
chapter: บททั่วไป
tags: [พรบ, บททั่วไป]
references: []
related_concepts: []
keywords:
  - ขอบเขตยกเว้น
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 4

## ตัวบท

> มาตรา 4 พระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่
>
> (1) การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของบุคคลที่ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือเพื่อกิจกรรมในครอบครัวของบุคคลนั้นเท่านั้น
>
> (2) การดำเนินการของหน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่ในการรักษาความมั่นคงของรัฐ ซึ่งรวมถึงความมั่นคงทางการคลังของรัฐ หรือการรักษาความปลอดภัยของประชาชน รวมทั้งหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน นิติวิทยาศาสตร์ หรือการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
>
> (3) บุคคลหรือนิติบุคคลซึ่งใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่ทำการเก็บรวบรวมไว้เฉพาะเพื่อกิจการสื่อมวลชน งานศิลปกรรม หรืองานวรรณกรรมอันเป็นไปตามจริยธรรมแห่งการประกอบวิชาชีพหรือเป็นประโยชน์สาธารณะเท่านั้น
>
> (4) สภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา และรัฐสภา รวมถึงคณะกรรมาธิการที่แต่งตั้งโดยสภาดังกล่าว ซึ่งเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลในการพิจารณาตามหน้าที่และอำนาจของสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา รัฐสภา หรือคณะกรรมาธิการ แล้วแต่กรณี
>
> (5) การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ในกระบวนการพิจารณาคดี การบังคับคดี และการวางทรัพย์ รวมทั้งการดำเนินงานตามกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
>
> (6) การดำเนินการกับข้อมูลของบริษัทข้อมูลเครดิตและสมาชิกตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต
>
> การยกเว้นไม่ให้นำบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนมาใช้บังคับแก่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลในลักษณะใด กิจการใด หรือหน่วยงานใดทำนองเดียวกับผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตามวรรคหนึ่ง หรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอื่นใด ให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา
>
> ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลตามวรรคหนึ่ง (2) (3) (4) (5) และ (6) และผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลของหน่วยงานที่ได้รับยกเว้นตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกาตามวรรคสอง ต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นไปตามมาตรฐานด้วย

## สรุป

มาตรานี้กำหนด **ขอบเขตที่ พ.ร.บ. นี้ไม่ใช้บังคับ** — มี 6 ประเภทกิจกรรม/หน่วยงานที่ได้รับยกเว้น เปิดทางให้ออกพระราชกฤษฎีกาเพื่อยกเว้นเพิ่มเติม และยังบังคับให้ผู้ที่ได้รับยกเว้นใน (2)-(6) ต้องมีมาตรการความมั่นคงปลอดภัยข้อมูลตามมาตรฐาน

## องค์ประกอบสำคัญ

**6 ประเภทที่ได้รับยกเว้น (วรรคหนึ่ง):**

- **(1)** การใช้ข้อมูลเพื่อ**ประโยชน์ส่วนตนหรือกิจกรรมในครอบครัว**
- **(2)** **หน่วยงานของรัฐ** ที่มีหน้าที่รักษาความมั่นคง (รวมถึงความมั่นคงทางการคลัง การปราบปรามการฟอกเงิน นิติวิทยาศาสตร์ ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์)
- **(3)** **สื่อมวลชน งานศิลปกรรม งานวรรณกรรม** ตามจริยธรรมวิชาชีพ หรือเพื่อประโยชน์สาธารณะ
- **(4)** **สภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา รัฐสภา** และคณะกรรมาธิการ ในการปฏิบัติหน้าที่
- **(5)** **การพิจารณาพิพากษาของศาล** กระบวนการบังคับคดี และกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
- **(6)** **บริษัทข้อมูลเครดิต** ตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต

**กลไกขยาย (วรรคสอง):** ครม. สามารถออก**พระราชกฤษฎีกา**เพื่อยกเว้นเพิ่มเติม สำหรับผู้ควบคุมข้อมูลในลักษณะคล้ายกับ (1)-(6) หรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอื่นใด

**ข้อจำกัด (วรรคสาม):** แม้ได้รับยกเว้นใน (2)-(6) หรือยกเว้นเพิ่มเติมตามพระราชกฤษฎีกา → **ยังต้องจัดให้มีการรักษาความมั่นคงปลอดภัยข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรฐาน** ((1) การใช้ส่วนตัว/ครอบครัว ไม่อยู่ภายใต้หน้าที่นี้)

## มาตราที่อ้างอิง

_ไม่มี — มาตรานี้กำหนดขอบเขตยกเว้นจากการบังคับใช้ พ.ร.บ. นี้ (ไม่อ้างมาตราภายใน พ.ร.บ.)_

## หมายเหตุ

- **เหตุผลของยกเว้น:** แต่ละข้อสะท้อนหลักการสำคัญที่ขัดกับการใช้บังคับ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลทั่วไป — เช่น ความมั่นคงของรัฐ (2), เสรีภาพสื่อ (3), เอกสิทธิ์รัฐสภา (4), ความเป็นอิสระของศาล (5), หรือกฎหมายเฉพาะของบริษัทข้อมูลเครดิต (6)
- **ยกเว้น ≠ ไม่มีหน้าที่ใดเลย:** วรรคสามบังคับว่าผู้ที่ได้รับยกเว้นใน (2)-(6) ยังต้องมีมาตรการความมั่นคงปลอดภัยข้อมูล — แม้ไม่ต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติอื่นของ พ.ร.บ. นี้
- **(1) การใช้ส่วนตัว/ในครอบครัว ได้รับยกเว้นแบบเต็ม** เพราะการใช้ข้อมูลในครอบครัวอยู่นอกขอบเขตที่กฎหมายควรเข้าไปกำกับ — สอดคล้องกับ GDPR (กฎหมายคุ้มครองข้อมูลของ EU) ที่มีหลักการคล้ายกัน
- **กลไกพระราชกฤษฎีกา (วรรคสอง)** ทำให้ ครม. สามารถปรับขอบเขตยกเว้นได้ตามสถานการณ์ โดยไม่ต้องแก้ไข พ.ร.บ. — ลดความเสี่ยงของกฎหมายล้าสมัย


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

_(ไม่มีการเชื่อมโยงโดยตรง)_

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/