---
title: มาตรา 42
type: section
slug: section-42
section_number: 42
section_number_thai: ๔๒
chapter: หมวด-3-สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
tags: [พรบ, หมวด-3, DPO]
references:
  - section-41
related_concepts:
  - DPO
  - เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
  - หน้าที่ของ DPO
  - ความเป็นอิสระ
keywords: []
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 42

## ตัวบท

> มาตรา 42 เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลมีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
>
> (1) ให้คำแนะนำแก่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล รวมทั้งลูกจ้างหรือผู้รับจ้างของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้
>
> (2) ตรวจสอบการดำเนินงานของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล รวมทั้งลูกจ้างหรือผู้รับจ้างของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้
>
> (3) ประสานงานและให้ความร่วมมือกับสำนักงานในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล รวมทั้งลูกจ้างหรือผู้รับจ้างของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้
>
> (4) รักษาความลับของข้อมูลส่วนบุคคลที่ตนล่วงรู้หรือได้มาเนื่องจากการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้
>
> ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลต้องสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลโดยจัดหาเครื่องมือหรืออุปกรณ์อย่างเพียงพอ รวมทั้งอำนวยความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อการปฏิบัติหน้าที่
>
> ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลจะให้เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลออกจากงานหรือเลิกสัญญาการจ้างด้วยเหตุที่เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ไม่ได้ ทั้งนี้ ในกรณีที่มีปัญหาในการปฏิบัติหน้าที่ เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลต้องสามารถรายงานไปยังผู้บริหารสูงสุดของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลโดยตรงได้
>
> เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลอาจปฏิบัติหน้าที่หรือภารกิจอื่นได้ แต่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลต้องรับรองกับสำนักงานว่าหน้าที่หรือภารกิจดังกล่าวต้องไม่ขัดหรือแย้งต่อการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้

## สรุป

มาตรานี้กำหนด **4 หน้าที่หลักของ DPO:** (1) ให้คำแนะนำแก่ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล + ลูกจ้าง/ผู้รับจ้าง (2) ตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมาย (3) ประสานงาน/ให้ความร่วมมือกับสำนักงาน (4) รักษาความลับ พร้อมหลักประกัน 3 ด้านของความเป็นอิสระ: สนับสนุนทรัพยากร, **ห้ามไล่ออกเพราะปฏิบัติหน้าที่**, รายงานต่อผู้บริหารสูงสุดได้ DPO ปฏิบัติหน้าที่อื่นได้ แต่ห้ามขัดแย้งกับหน้าที่ตามกฎหมายนี้ ([มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md))

## องค์ประกอบสำคัญ

- **4 หน้าที่หลักของ DPO (วรรค 1):**
  - **(1) ให้คำแนะนำ** — แก่ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล + ลูกจ้าง/ผู้รับจ้าง เกี่ยวกับการปฏิบัติตามกฎหมาย
  - **(2) ตรวจสอบ** — การดำเนินงานเกี่ยวกับการเก็บ ใช้ เปิดเผย ให้เป็นไปตามกฎหมาย
  - **(3) ประสานงาน** — กับสำนักงานในกรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการประมวลผล
  - **(4) รักษาความลับ** — ของข้อมูลส่วนบุคคลที่ล่วงรู้จากการปฏิบัติหน้าที่
- **หน้าที่สนับสนุนของผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล (วรรค 2):**
  - **เครื่องมือ/อุปกรณ์** อย่างเพียงพอ
  - **อำนวยความสะดวก**ในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล
- **หลักประกันความเป็นอิสระ (วรรค 3):**
  - **ห้ามไล่ออก/เลิกสัญญา** ด้วยเหตุที่ DPO ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย
  - DPO ต้องสามารถ**รายงานตรง**ต่อผู้บริหารสูงสุดในกรณีมีปัญหา
- **DPO ปฏิบัติหน้าที่อื่นได้ (วรรค 4):**
  - DPO อาจมีบทบาทอื่น (เช่น ทำคู่กับงานที่ปรึกษากฎหมาย / กำกับการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ / ความปลอดภัยทางสารสนเทศ)
  - **เงื่อนไข:** ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลต้อง**รับรองต่อสำนักงาน**ว่าไม่ขัด/แย้งกับหน้าที่ DPO

## มาตราที่อ้างอิง

- [มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md) — เงื่อนไขการแต่งตั้ง DPO — มาตรานี้กำหนดหน้าที่ของ DPO ที่ต้องแต่งตั้งตาม [มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md)

## หมายเหตุ

- **เทียบ GDPR:** สอดคล้องกับ Article 38 (สถานะ) + Article 39 (หน้าที่) — Article 39 ครอบคลุมหน้าที่ของ DPO
- **3 หลักประกันความเป็นอิสระสำคัญมาก:**
  - **ทรัพยากร:** ทรัพยากรเพียงพอ (เครื่องมือ + เข้าถึงข้อมูล)
  - **ความมั่นคงในตำแหน่ง:** ห้ามไล่ออกเพราะ "ตักเตือน" หรือ "รายงาน" ที่ฝ่ายบริหารไม่ชอบ
  - **ช่องทางรายงานตรง:** รายงานตรงผู้บริหารสูงสุด — ข้ามผู้บังคับบัญชาระดับกลางได้หากเกิดความขัดแย้ง
- **(1) "ลูกจ้าง/ผู้รับจ้าง" รวมในหน้าที่ DPO:** สำคัญ — DPO ต้องมีอำนาจให้คำแนะนำพนักงานทั่วทั้งองค์กร ไม่ใช่เฉพาะผู้บริหาร
- **(4) การรักษาความลับ:** DPO เห็นข้อมูลส่วนบุคคลทั่วทั้งองค์กร — มีหน้าที่รักษาความลับโดยปริยาย
- **ผลประโยชน์ทับซ้อน (วรรค 4):** DPO ไม่ควรมีบทบาทที่ตัดสินใจวิธีการประมวลผลเอง (เช่น ผู้บริหารสูงสุด หรือหัวหน้าฝ่ายการตลาด) — เพราะจะต้อง "ตรวจสอบตัวเอง"
  - **บทบาทที่ปกติเข้ากันได้:** เจ้าหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติตามกฎหมาย, ผู้ตรวจสอบภายใน, ที่ปรึกษากฎหมาย, เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทางไอที (ไม่ใช่ผู้กำหนดวิธีการประมวลผล)
  - **บทบาทที่ขัดแย้ง:** ผู้บริหารสูงสุด, ผู้บริหารฝ่ายปฏิบัติการ, ผู้บริหารฝ่ายการเงิน, ผู้บริหารฝ่ายการตลาด, ผู้บริหารฝ่ายเทคโนโลยี, หัวหน้าฝ่ายบุคคล
- **DPO ผู้รับจ้างภายนอก + การรับรองต่อสำนักงาน:** กรณีจ้างภายนอก — บริษัทรับจ้างอาจมีลูกค้าหลายราย → ต้องรับรองว่าไม่ขัดแย้งกัน
- **DPO กับการคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแส:** การห้ามไล่ออกเป็นการคุ้มครองในลักษณะเดียวกับผู้แจ้งเบาะแส — แต่ครอบคลุมเฉพาะการ "ปฏิบัติหน้าที่ตาม PDPA" (ไม่ใช่การประพฤติผิดอื่น)
- **ความเชื่อมโยงกับ [มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md):**
  - **[มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md):** ใครต้องมี DPO + การแต่งตั้ง + คุณสมบัติ
  - **มาตรานี้ ([มาตรา 42](https://link.pdpalawbase.com/section/42.md)):** หน้าที่ + ความเป็นอิสระ + การคุ้มครอง
- **บทบาท DPO ในการดำเนินคดี:** เป็นจุดติดต่อหลักของสำนักงานในฐานะหน่วยงานกำกับดูแล — กรณีมีการตรวจสอบ/สอบสวน/เหตุละเมิด — ตามวรรค 1 (3)


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 41](https://link.pdpalawbase.com/section/41.md)
- [เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO)](https://link.pdpalawbase.com/concept/dpo.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/