---
title: มาตรา 76
type: section
slug: section-76
section_number: 76
section_number_thai: ๗๖
chapter: หมวด-5-การร้องเรียน
tags: [พรบ, หมวด-5]
references:
  - section-72
  - section-89
related_concepts:
  - พนักงานเจ้าหน้าที่
  - การเข้าตรวจสถานที่
  - คำสั่งศาล
  - บัตรประจำตัวพนักงาน
keywords:
  - พนักงานเจ้าหน้าที่
  - หนังสือแจ้ง
  - ตรวจสอบ
  - รวบรวมข้อเท็จจริง
  - คำร้องต่อศาล
  - เข้าสถานที่
  - ยึดอายัด
  - ข้าราชการ
  - บัตรประจำตัว
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 76

## ตัวบท

> มาตรา 76 ในการปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ พนักงานเจ้าหน้าที่มีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้
>
> (1) มีหนังสือแจ้งให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล หรือผู้ใดมาให้ข้อมูลหรือส่งเอกสารหรือหลักฐานใด ๆ เกี่ยวกับการดำเนินการหรือการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้
>
> (2) ตรวจสอบและรวบรวมข้อเท็จจริง แล้วรายงานต่อคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ ในกรณีที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล หรือผู้ใดได้กระทำผิดหรือทำให้เกิดความเสียหายเพราะฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติหรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้
>
> ในการดำเนินการตาม (2) หากมีความจำเป็นเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ยื่นคำร้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจเพื่อมีคำสั่งอนุญาตให้พนักงานเจ้าหน้าที่เข้าไปในสถานที่ของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ใดเกี่ยวกับการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ในระหว่างเวลาพระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตกหรือในเวลาทำการของสถานที่นั้น เพื่อตรวจสอบและรวบรวมข้อเท็จจริง ยึดหรืออายัดเอกสารหลักฐาน หรือสิ่งอื่นใดที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด หรือมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่ามีไว้หรือใช้เพื่อกระทำความผิด
>
> ในการแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้รัฐมนตรีพิจารณาแต่งตั้งจากข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าข้าราชการพลเรือนระดับปฏิบัติการหรือเทียบเท่าและมีคุณสมบัติตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
>
> ในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรานี้ ต้องแสดงบัตรประจำตัวต่อผู้ที่เกี่ยวข้องและให้ผู้ที่เกี่ยวข้องอำนวยความสะดวกตามสมควร
>
> บัตรประจำตัวพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้เป็นไปตามแบบที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

## สรุป

มาตรานี้กำหนด**หน้าที่และอำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่** 2 ประการ: (1) มีหนังสือแจ้งให้บุคคลส่งเอกสารหรือมาให้ข้อมูล; (2) ตรวจสอบและรวบรวมข้อเท็จจริงแล้วรายงานคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ — กรณีจำเป็นต้อง**เข้าสถานที่/ยึด/อายัด** ต้องมี**คำสั่งศาล**ก่อน เฉพาะระหว่าง**พระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก** หรือในเวลาทำการ — รัฐมนตรี**แต่งตั้ง**จากข้าราชการระดับปฏิบัติการหรือเทียบเท่า — ในการปฏิบัติหน้าที่ต้อง**แสดงบัตรประจำตัว**

## องค์ประกอบสำคัญ

- **วรรค 1 — หน้าที่และอำนาจ 2 ประการ:**
  - **(1) เรียกเอกสาร/ข้อมูล:**
    - มี**หนังสือแจ้ง**ให้บุคคลมาให้ข้อมูลหรือส่งเอกสาร/หลักฐาน
    - ขอบเขต: เกี่ยวกับการดำเนินการหรือการกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.
  - **(2) ตรวจสอบและรวบรวมข้อเท็จจริง:**
    - **รายงานต่อคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ** ([มาตรา 71](https://link.pdpalawbase.com/section/71.md))
    - ขอบเขต: กรณีที่มีการฝ่าฝืน พ.ร.บ. หรือประกาศ
- **วรรค 2 — เข้าสถานที่ + ยึดอายัด (ต้องมีคำสั่งศาล):**
  - **เงื่อนไข:** มีความจำเป็นเพื่อ
    - คุ้มครองประโยชน์ของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หรือ
    - ประโยชน์สาธารณะ
  - **กระบวนการ:** ยื่นคำร้องต่อ**ศาลที่มีเขตอำนาจ**
  - **เวลาที่เข้าได้:**
    - ระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก หรือ
    - ในเวลาทำการของสถานที่นั้น
  - **อำนาจหลังคำสั่งศาล:**
    - เข้าสถานที่
    - ตรวจสอบและรวบรวมข้อเท็จจริง
    - ยึดหรืออายัดเอกสาร/หลักฐาน/สิ่งอื่นใด
      - ที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด
      - มีเหตุอันควรเชื่อว่ามีไว้/ใช้กระทำความผิด
- **วรรค 3 — การแต่งตั้ง:**
  - **ผู้แต่งตั้ง:** รัฐมนตรีดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
  - **คุณสมบัติขั้นต่ำ:** ข้าราชการ/เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ ระดับ**ปฏิบัติการหรือเทียบเท่า**ขึ้นไป
  - **คุณสมบัติเพิ่มเติม:** ตามที่คณะกรรมการ ([มาตรา 8](https://link.pdpalawbase.com/section/8.md)) ประกาศกำหนด
- **วรรค 4 — บัตรประจำตัว:**
  - ต้อง**แสดงบัตร**ต่อผู้ที่เกี่ยวข้อง
  - ผู้ที่เกี่ยวข้องต้อง**อำนวยความสะดวกตามสมควร**
- **วรรค 5 — แบบบัตร:**
  - ตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

## มาตราที่อ้างอิง

- [มาตรา 72](https://link.pdpalawbase.com/section/72.md) — หน้าที่ของคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ — รับรายงานจากพนักงานเจ้าหน้าที่ตาม (2)
- [มาตรา 89](https://link.pdpalawbase.com/section/89.md) — โทษทางปกครองสำหรับผู้ไม่ปฏิบัติตาม (1) หรือไม่อำนวยความสะดวกตามวรรค 4

## หมายเหตุ

- **3 ระดับของอำนาจ — แสดงเป็นชั้น:**
  ```
  ระดับ 1: เรียกเอกสารผ่านหนังสือ (วรรค 1 (1))
       ↓ ผู้ฝ่าฝืนถูกปรับทางปกครองตาม [[มาตรา-89]]
  ระดับ 2: ตรวจสอบและรายงาน (วรรค 1 (2))
       ↓ ถ้าไม่ได้ผล หรือมีเหตุจำเป็นเพิ่มเติม
  ระดับ 3: ยื่นคำร้องต่อศาล → เข้าสถานที่ + ยึด/อายัด (วรรค 2)
  ```
- **เหตุผลที่ต้องมีคำสั่งศาล:**
  - **คุ้มครองสิทธิตามรัฐธรรมนูญ** — สิทธิในความเป็นส่วนตัว + เสรีภาพในเคหสถาน
  - การให้ศาลทบทวนเป็นกลไกถ่วงดุลอำนาจ — ป้องกันการใช้อำนาจเกินขอบเขต
  - สอดคล้องกับ **ป.วิ.อาญา ม.92** (การค้น) ที่ต้องมีหมายค้น
- **เหตุที่จำกัดเวลา "พระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก":**
  - หลักการคุ้มครองสิทธิในเคหสถาน — ห้ามค้นเวลากลางคืน เว้นแต่กรณีพิเศษ
  - สอดคล้องกับ **ป.วิ.อาญา ม.96** (การค้นในเคหสถาน)
  - ทางเลือก: ในเวลาทำการของสถานที่ — เพราะธุรกิจบางแห่งทำงานช่วงบ่าย/เย็น
- **เปรียบเทียบ [มาตรา 75](https://link.pdpalawbase.com/section/75.md) vs [มาตรา 76](https://link.pdpalawbase.com/section/76.md):**
  - **[มาตรา 75](https://link.pdpalawbase.com/section/75.md) (สั่งโดยคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ):**
    - เรียกบุคคล**มา**ให้ข้อมูล/เอกสาร
    - ไม่มีอำนาจเข้าสถานที่
  - **[มาตรา 76](https://link.pdpalawbase.com/section/76.md) (สั่งโดยพนักงานเจ้าหน้าที่):**
    - เรียกผ่านหนังสือ + **ลงพื้นที่**ได้ (มีคำสั่งศาล)
    - มีอำนาจ**ยึด/อายัด**
  - 2 มาตรานี้เสริมกัน — [มาตรา 75](https://link.pdpalawbase.com/section/75.md) = ใช้กับเรื่องที่ผู้ครอบครองข้อมูลร่วมมือ; [มาตรา 76](https://link.pdpalawbase.com/section/76.md) = ใช้เมื่อต้องการสืบสวนเชิงรุก
- **คุณสมบัติพนักงานเจ้าหน้าที่ — เหตุที่ต้องเป็นข้าราชการ:**
  - ผูกพันด้วย**ระเบียบทางวินัย**ของข้าราชการ — ป้องกันการละเมิดอำนาจ
  - มีกลไก**ลงโทษ**กรณีปฏิบัติหน้าที่มิชอบ
  - ระดับปฏิบัติการขึ้นไป — เพื่อให้มีวุฒิภาวะและประสบการณ์
- **อำนาจสั่งให้บุคคลมาให้ข้อมูล (วรรค 1 (1)) vs สั่งให้บุคคลมาชี้แจง ([มาตรา 75](https://link.pdpalawbase.com/section/75.md)):**
  - 2 มาตรามีอำนาจคล้ายกัน แต่**ผู้สั่ง**ต่างกัน
  - **พนักงานเจ้าหน้าที่:** ระดับปฏิบัติ — ออกหนังสือเรียก
  - **คณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ:** ระดับองค์กร — ออกคำสั่งเป็นทางการ
- **บัตรประจำตัว — เหตุผลทางกฎหมาย:**
  - การแสดงบัตรเป็น**เงื่อนไข**ของการใช้อำนาจ — ไม่แสดงบัตร = ใช้อำนาจมิชอบ
  - คุ้มครองประชาชนจากผู้แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่
  - สอดคล้องกับ**กฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง**


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 72](https://link.pdpalawbase.com/section/72.md)
- [มาตรา 89](https://link.pdpalawbase.com/section/89.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/