---
title: มาตรา 77
type: section
slug: section-77
section_number: 77
section_number_thai: ๗๗
chapter: หมวด-6-ความรับผิดทางแพ่ง
tags: [พรบ, หมวด-6]
references:
  - section-78
related_concepts:
  - ความรับผิดเด็ดขาด
  - เหตุสุดวิสัย
  - ค่าสินไหมทดแทน
  - ค่าใช้จ่ายเพื่อป้องกันความเสียหาย
keywords:
  - ความรับผิดทางแพ่ง
  - ความรับผิดเด็ดขาด
  - ไม่ว่าจงใจหรือประมาท
  - ค่าสินไหมทดแทน
  - เหตุสุดวิสัย
  - คำสั่งของเจ้าหน้าที่
  - ค่าใช้จ่ายป้องกัน
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 77

## ตัวบท

> มาตรา 77 ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งดำเนินการใด ๆ เกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลอันเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ทำให้เกิดความเสียหายต่อเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้นแก่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ไม่ว่าการดำเนินการนั้นจะเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อหรือไม่ก็ตาม เว้นแต่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลนั้นจะพิสูจน์ได้ว่า
>
> (1) ความเสียหายนั้นเกิดจากเหตุสุดวิสัย หรือเกิดจากการกระทำหรือละเว้นการกระทำของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลนั้นเอง
>
> (2) เป็นการปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าหน้าที่ซึ่งปฏิบัติการตามหน้าที่และอำนาจตามกฎหมาย
>
> ค่าสินไหมทดแทนตามวรรคหนึ่ง ให้หมายความรวมถึงค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้ใช้จ่ายไปตามความจำเป็นในการป้องกันความเสียหายที่กำลังจะเกิดขึ้นหรือระงับความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้วด้วย

## สรุป

มาตรานี้เปิดหมวด 6 (ความรับผิดทางแพ่ง) ด้วยหลัก**ความรับผิดเด็ดขาด** — ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลที่ฝ่าฝืน พ.ร.บ. และก่อความเสียหายแก่เจ้าของข้อมูล**ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทน** **โดยไม่ต้องพิสูจน์เจตนาหรือประมาท** — มี**ข้อยกเว้น 2 ประการ**ที่ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลพิสูจน์ได้: (1) **เหตุสุดวิสัย** หรือเกิดจากเจ้าของข้อมูลเอง; (2) **ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าหน้าที่** — ค่าสินไหมรวม**ค่าใช้จ่ายในการป้องกัน/ระงับ**ความเสียหายของเจ้าของข้อมูลด้วย

## องค์ประกอบสำคัญ

- **วรรค 1 — หลักความรับผิดเด็ดขาด:**
  - **ผู้รับผิด:**
    - ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล
    - ผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล
  - **เหตุที่รับผิด:** ดำเนินการเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลโดย**ฝ่าฝืน**หรือ**ไม่ปฏิบัติตาม** พ.ร.บ. + เกิดความเสียหายต่อเจ้าของข้อมูล
  - **ขอบเขตความรับผิด:** ชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
  - **หลักความรับผิดเด็ดขาด:** **ไม่ต้องพิสูจน์เจตนาหรือประมาท** — ภาระการพิสูจน์ตกแก่ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลในการพิสูจน์ข้อยกเว้น
- **ข้อยกเว้น (1) — เหตุสุดวิสัย / เจ้าของข้อมูลเอง:**
  - **เหตุสุดวิสัย** — ตามนิยามใน ป.พ.พ. ม.8 (เหตุที่ป้องกันไม่ได้แม้ใช้ความระมัดระวังตามสมควร)
  - **กระทำหรือละเว้นโดยเจ้าของข้อมูลเอง** — เช่น เจ้าของข้อมูลใส่รหัสผ่านอ่อน → ถูกแฮก
- **ข้อยกเว้น (2) — ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าหน้าที่:**
  - **เจ้าหน้าที่**ที่ปฏิบัติการตามหน้าที่และอำนาจตามกฎหมาย
  - เช่น พนักงานเจ้าหน้าที่ตาม [มาตรา 76](https://link.pdpalawbase.com/section/76.md) สั่งให้ส่งข้อมูล → ผู้ควบคุมส่งตามคำสั่ง → ไม่รับผิด
- **วรรค 2 — ขอบเขตค่าสินไหมทดแทน:**
  - รวม**ค่าใช้จ่ายตามความจำเป็น**ในการ
    - **ป้องกันความเสียหายที่กำลังจะเกิดขึ้น**
    - **ระงับความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้ว**

## มาตราที่อ้างอิง

- [มาตรา 78](https://link.pdpalawbase.com/section/78.md) — ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ + อายุความ — ขยายมาตรานี้เรื่องจำนวนและกรอบเวลา

## หมายเหตุ

- **เหตุที่ใช้หลักความรับผิดเด็ดขาด — ไม่ใช่ความรับผิดเพราะประมาท:**
  - **ความไม่เท่าเทียมกันของข้อมูล** — ผู้ควบคุมเก็บข้อมูลของเจ้าของ; เจ้าของไม่เห็นกระบวนการภายใน
  - การพิสูจน์**ประมาทเลินเล่อ**ของผู้ควบคุมเป็นภาระที่หนักเกินไปสำหรับเจ้าของข้อมูล
  - ผู้ควบคุมเป็นผู้**ได้ประโยชน์**จากข้อมูล → ควรรับ**ความเสี่ยง**ที่มาด้วย
  - สอดคล้องกับ **GDPR Art. 82** ที่ใช้หลักความรับผิดเด็ดขาดเช่นกัน
- **เปรียบเทียบกับ ป.พ.พ. ม.420 (ละเมิดทั่วไป):**
  - **ป.พ.พ. ม.420:** ต้องพิสูจน์**จงใจหรือประมาท** + ความเสียหาย + ความสัมพันธ์เชิงเหตุผล
  - **มาตรานี้:** **ไม่ต้องพิสูจน์**จงใจหรือประมาท — เพียงพิสูจน์การฝ่าฝืน พ.ร.บ. + ความเสียหาย + ความสัมพันธ์เชิงเหตุผล
- **ภาระการพิสูจน์ — เปรียบเทียบ:**
  - **เจ้าของข้อมูล (โจทก์):** พิสูจน์
    - ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลฝ่าฝืน พ.ร.บ.
    - ความเสียหายเกิดขึ้น
    - ความสัมพันธ์เชิงเหตุผลระหว่างการฝ่าฝืนกับความเสียหาย
  - **ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล (จำเลย):** พิสูจน์**ข้อยกเว้น** (1) หรือ (2) เพื่อให้พ้นความรับผิด
- **ข้อยกเว้น (2) — เหตุที่รับผิดไม่ได้:**
  - การกระทำตามคำสั่งเจ้าหน้าที่ที่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่ความผิดของผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล
  - ตัวอย่าง: ตำรวจมีหมายขอข้อมูล → ผู้ควบคุมต้องส่งให้ — ไม่ควรต้องชดใช้ค่าเสียหาย
  - แต่ถ้าคำสั่ง**ไม่ชอบด้วยกฎหมาย** (เช่น ไม่มีหมาย) → ข้อยกเว้นนี้ไม่ใช้ — ผู้ควบคุมยังต้องรับผิด
- **ค่าใช้จ่ายป้องกัน/ระงับ — ตัวอย่าง:**
  - **ป้องกัน:** เจ้าของข้อมูลรู้ว่าข้อมูลรั่ว → จ้างที่ปรึกษาช่วยเปลี่ยนรหัสผ่าน, ตรวจสอบบัญชีต่าง ๆ
  - **ระงับ:** เจ้าของข้อมูลรู้ว่ามีการขโมยตัวตน → ค่าใช้จ่ายในการ**แจ้งความ**, ขอคืนเงินจากบัตรเครดิต, แก้ไขรายงานเครดิต
  - การรวมค่าใช้จ่ายเหล่านี้สะท้อนหลัก**คืนสภาพเดิม**ของกฎหมายแพ่ง
- **ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ควบคุมกับลูกจ้าง — เปรียบเทียบกับ ป.พ.พ. ม.425:**
  - **ป.พ.พ. ม.425:** นายจ้างรับผิดในการกระทำของลูกจ้างที่ทำในทางการที่จ้าง
  - **มาตรานี้:** ผู้ควบคุมรับผิดในการดำเนินการเกี่ยวกับข้อมูล — รวมการกระทำของลูกจ้าง/ผู้รับจ้างที่ดำเนินการในนามผู้ควบคุม
- **กลไกระงับข้อพิพาท — 2 ทางคู่ขนาน:**
  - **ทางปกครอง:** ร้องเรียนต่อคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ ([มาตรา 73](https://link.pdpalawbase.com/section/73.md), [มาตรา 74](https://link.pdpalawbase.com/section/74.md))
  - **ทางแพ่ง:** ฟ้องเรียกค่าเสียหายตามมาตรานี้
  - 2 ทางใช้พร้อมกันได้ — เจ้าของข้อมูลไม่ต้องเลือก


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 78](https://link.pdpalawbase.com/section/78.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/