---
title: มาตรา 78
type: section
slug: section-78
section_number: 78
section_number_thai: ๗๘
chapter: หมวด-6-ความรับผิดทางแพ่ง
tags: [พรบ, หมวด-6]
references:
  - section-77
related_concepts:
  - ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ
  - อายุความ
  - การลงโทษเชิงป้องปราม
keywords:
  - ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ
  - ค่าสินไหมเพื่อการลงโทษ
  - สองเท่า
  - พฤติการณ์ประกอบการพิจารณา
  - อายุความ 3 ปี
  - อายุความ 10 ปี
ingested_by: claude-opus-4.7-chat
ingested_at: 2026-05-10
reviewed_by: null
schema_version: 0.4
---

# มาตรา 78

## ตัวบท

> มาตรา 78 ให้ศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลจ่ายค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษเพิ่มขึ้นจากจำนวนค่าสินไหมทดแทนที่แท้จริงที่ศาลกำหนดได้ตามที่ศาลเห็นสมควร แต่ไม่เกินสองเท่าของค่าสินไหมทดแทนที่แท้จริงนั้น ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงพฤติการณ์ต่าง ๆ เช่น ความร้ายแรงของความเสียหายที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้รับ ผลประโยชน์ที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลได้รับ สถานะทางการเงินของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล การที่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลได้บรรเทาความเสียหายที่เกิดขึ้น หรือการที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลมีส่วนในการก่อให้เกิดความเสียหายด้วย
>
> สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดจากการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้เป็นอันขาดอายุความเมื่อพ้นสามปีนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลหรือผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลที่ต้องรับผิด หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันที่มีการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล

## สรุป

มาตรานี้ขยาย [มาตรา 77](https://link.pdpalawbase.com/section/77.md) ใน 2 มิติ: **(1) ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ** — ศาลมีอำนาจสั่งให้จ่ายเพิ่ม**ไม่เกินสองเท่า**ของค่าสินไหมที่แท้จริง โดยพิจารณาจากความร้ายแรง ผลประโยชน์ที่ได้รับ สถานะการเงิน การบรรเทา และส่วนของเจ้าของข้อมูล; **(2) อายุความ** — **3 ปีนับแต่รู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้รับผิด** หรือ **10 ปีนับแต่วันละเมิด** (แล้วแต่ระยะเวลาใดถึงก่อน)

## องค์ประกอบสำคัญ

- **วรรค 1 — ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ:**
  - **ผู้มีอำนาจสั่ง:** ศาล (ศาลที่มีเขตอำนาจ — ศาลแพ่งทั่วไป)
  - **ผู้ต้องจ่าย:** ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล
  - **เพดาน:** ไม่เกิน**สองเท่า**ของค่าสินไหมทดแทนที่แท้จริง
  - **เป็นอำนาจดุลพินิจ — ศาลพิจารณาตามเห็นสมควร**
  - **พฤติการณ์ที่ศาลคำนึงถึง 5 ประการ:**
    1. **ความร้ายแรง**ของความเสียหายที่เจ้าของข้อมูลได้รับ
    2. **ผลประโยชน์**ที่ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลได้รับ
    3. **สถานะทางการเงิน**ของผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล
    4. **การบรรเทาความเสียหาย**โดยผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผล
    5. **ส่วนของเจ้าของข้อมูล**ในการก่อให้เกิดความเสียหาย
- **วรรค 2 — อายุความ (กฎ 3+10):**
  - **อายุความระยะสั้น (3 ปี):** นับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้
    - **ความเสียหาย** + **ตัวผู้ที่ต้องรับผิด** (รู้**ทั้งสอง**)
  - **อายุความระยะยาว (10 ปี):** นับแต่วันที่**มีการละเมิด**
  - **อายุความขาดเมื่อถึงระยะเวลาใดก่อน** — แล้วแต่ระยะเวลาใดถึงก่อน

## มาตราที่อ้างอิง

- [มาตรา 77](https://link.pdpalawbase.com/section/77.md) — ความรับผิดทางแพ่ง — มาตรานี้ขยายเรื่อง**จำนวน**และ**กรอบเวลา**

## หมายเหตุ

- **ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ — แนวคิดและบทบาท:**
  - **แนวคิด:** เป็น**บทลงโทษ**เพิ่มเติมจากการชดใช้ความเสียหาย
  - **เป้าประสงค์:**
    - **ป้องปราม** — ทำให้การละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล**ไม่คุ้มค่า**ในเชิงเศรษฐกิจ
    - **ลงโทษ** — สำหรับการกระทำที่จงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง
  - แตกต่างจากค่าสินไหมทดแทน**ทั่วไป**ที่มุ่งคืนสภาพเดิม
- **เปรียบเทียบกับกฎหมายของประเทศอื่น:**
  - **GDPR Art. 83** (โทษปรับทางปกครอง) — สูงสุด 20 ล้านยูโร หรือ 4% ของยอดขายรวมทั่วโลก
  - **PDPA สิงคโปร์:** ปรับสูงสุด 10% ของยอดขายรายปีในสิงคโปร์
  - **PDPA ไทย (มาตรานี้):** ค่าสินไหมเพื่อการลงโทษไม่เกิน 2 เท่า + ปรับทางปกครองสูงสุด 5 ล้าน ([มาตรา 84](https://link.pdpalawbase.com/section/84.md), [มาตรา 87](https://link.pdpalawbase.com/section/87.md))
- **เพดาน "สองเท่า" — เปรียบเทียบกับกฎหมายไทยอื่น:**
  - **กฎหมายว่าด้วยความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย ม.11:** ไม่เกินสองเท่าของค่าเสียหายที่แท้จริง
  - **กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคไทย:** หลายฉบับใช้เพดานสองเท่า
  - มาตรานี้ใช้เกณฑ์เดียวกัน — สอดคล้องกับแนวทางของกฎหมายคุ้มครองสิทธิอื่น
- **5 พฤติการณ์ — แสดงถึงการชั่งน้ำหนักทุกฝ่าย:**
  - 3 ปัจจัยแรกเน้น**พฤติกรรมของผู้กระทำ** (ความเสียหาย ผลประโยชน์ สถานะการเงิน)
  - **การบรรเทา** ส่งเสริมให้ผู้กระทำแก้ไขความเสียหาย
  - **ส่วนของเจ้าของข้อมูล** สอดคล้องกับหลัก**ความผิดของผู้เสียหายเอง**ตามกฎหมายแพ่ง
- **อายุความ — เปรียบเทียบกับ ป.พ.พ. ม.448:**
  - **ป.พ.พ. ม.448 (ละเมิดทั่วไป):** 1 ปีจากรู้ตัว / 10 ปีจากวันละเมิด
  - **มาตรานี้:** **3 ปี**จากรู้ตัว / 10 ปีจากวันละเมิด
  - มาตรานี้ให้**เวลาเพิ่ม 2 ปี**สำหรับเจ้าของข้อมูลในการรู้ตัวก่อนฟ้อง — เพราะ
    - การละเมิดข้อมูลตรวจสอบยาก เจ้าของข้อมูลอาจรู้ช้า
    - ต้องใช้เวลารวบรวมหลักฐาน (เช่น ขอข้อมูลจากผู้ควบคุม)
- **"รู้ถึงความเสียหายและรู้ตัวผู้รับผิด" — เกณฑ์ที่เข้มงวด:**
  - ต้องรู้**ทั้งสอง**อย่าง (รู้ว่าเสียหาย + รู้ว่าใครต้องรับผิด)
  - ถ้าเจ้าของข้อมูลรู้ว่าข้อมูลรั่ว แต่ไม่รู้ว่าใครเป็นต้นเหตุ → อายุความยังไม่เริ่ม (3 ปี)
  - แต่หลัง 10 ปีจากวันละเมิด → ไม่ว่าจะรู้หรือไม่ → อายุความขาด (เพดานสุดท้าย)
- **ความเชื่อมโยงกับค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษและอายุความ:**
  - การที่ผู้ควบคุม/ผู้ประมวลผลฝ่าฝืน พ.ร.บ. แล้วเจ้าของข้อมูลฟ้องภายใน 3/10 ปี → ศาลพิจารณา**สั่งจ่ายค่าสินไหมเพื่อการลงโทษ**ได้
  - ทำให้กฎหมายมีน้ำหนักทั้ง**ความรับผิด**และ**บทลงโทษ**ในระบบเดียวกัน


---

## โนดที่เกี่ยวข้อง (knowledge graph)

- [มาตรา 77](https://link.pdpalawbase.com/section/77.md)

ค้นทั้งคลัง: https://link.pdpalawbase.com/ask?q=<คำถาม> · สารบบทั้งหมด: https://link.pdpalawbase.com/